Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl yaklaşık 800.000 kişi intihar nedeniyle yaşamını yitirmektedir. İntihar davranışı bireyler, aileleri, arkadaşları ve toplum için yıkıcı sonuçlar doğurmaktadır. Psikiyatrik hastalıklar, intihar düşüncelerinin varlığı, önceki intihar girişimi, ümitsizlik, çocukluk çağı travması, sosyal desteğin olmaması, ailede intihar öyküsü, fiziksel rahatsızlıklar, stresli yaşam olayları intihar için önemli risk faktörleridir. İntihar olgularının yaklaşık %90’ına bir ruhsal hastalık eşlik etmektedir. Ruhsal hastalıkların erken dönemde saptanması ve intihar riski olan bireylerin uygun şekilde tedavi edilmesi önemlidir. Bununla birlikte toplumda intiharla ilgili birçok yanlış inanış da vardır. İntiharla ilgili doğru bilinen yanlışları fark etmek, damgalamayı azaltır; intihar riski olan kişilerde erken uyarı işaretlerini görmemizi ve onlara destek olabilmemizi sağlar. Farkındalık, hayat kurtarır.
İntiharla ilgili doğru bilinen yanlışlardan bazıları:
X “İntihardan bahseden kişi bunu yapmaz.”
Gerçek: İntihar düşüncesi olan kişilerin çoğu, çevresine doğrudan veya dolaylı sinyaller verebilir. Bu belirtiler ciddiye alınmalıdır.
X “Sadece psikiyatrik hastalığı olanlar intihar eder.”
Gerçek: İntihar vakalarının çoğuna psikiyatrik hastalık eşlik etmekle birlikte intihar yalnızca ruhsal hastalıklarla değil; yoğun stres, travma, yalnızlık ve çaresizlik duygularıyla da ilişkili olabilir.
X “İntihar düşüncesini sorgulamak kişiyi intihara teşvik eder.”
Gerçek: Genel inanışın aksine, bu durumu sorgulamak intihar düşüncelerini artırmaz. Tam tersi çare arayışındaki kişinin anlaşıldığını hissetmesini sağlar. Kişinin çözüm bulma şansı artar ve yardım alabilmesine olanak sağlanır.
X “İntihar eden kişi gerçekten ölmek ister.”
Gerçek: İntihar düşüncelerine sahip bireylerin çoğu yaşamlarına değil, yaşadıkları dayanılmaz psikolojik acıya son vermek ister. Çaresizlik duygusu geçici olabilir, doğru destekle yaşama bağlanmak mümkündür.
X “İntiharı önlemek mümkün değildir.”
Gerçek: İntihar önlenebilir. Psikiyatrik tedavi, terapi ve sosyal destek hayat kurtarır.
10 Eylül Dünya İntiharı Önleme Günü, intiharın önlenebilir bir halk sağlığı sorunu olduğunu ve destek mekanizmalarının yaşam kurtardığını hatırlatır. Konuşmak, paylaşmak ve yardım istemek yaşama tutunmanın en güçlü adımlarıdır.
Uzm. Dr. Mustafa Akan Kütahya doğumludur. Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi’nden 2010 yılında mezun olarak tıp doktoru ünvanını almıştır. Psikiyatri uzmanlık eğitimini 2016-2020 yılları arasında İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı’nda tamamlamıştır. Asistanlık yaptığı süre boyunca duygudurum bozuklukları, psikotik bozukluklar, anksiyete bozuklukları, alkol - madde kullanım bozuklukları, konsultasyon liyezon psikiyatrisi, geriatrik psikiyatri ve adli psikiyatri birimlerinde çalışmış, ilgi duyduğu alanlar üzerinde bilimsel araştırmalar yürütmüştür.
Cihatlı, Cihatlı Sk No:207, 16600 Gemli̇k/Bursa